ԼՈՒՐ24
ԼՈՒՐ24

ԼՈՒՐ24

Մենք սխալ ենք պատկերացնում պրոցեսը, որ կատարվում է մեր երկրում և մեր երկրի շուրջ։ Այս մասին իր հոդվածում գրել է Այլընտրանքային նախագծեր խմբի անդամ Վահե Հովհաննիսյանը:

Նա, մասնավորապես, նշել է. «Մի մտածեք, թե Նիկոլին սպասում է այս կամ այն թուղթը ստորագրելու հեռանկարը։ Հարցը թղթի մեջ չէ։ Պետք է ամբողջությա´մբ հասկանալ, թե ինչ են ուզում օտարները մեզնից, և ինչի համար է Նիկոլը։

Այս հարցը այնքան ակնհայտ է, որ մեզ թշնամի ու բարեկամ երկրներում չեն թաքցնում իրենց զարմանքը, թե ինչպես մենք դա չենք հասկանում։ Իսկ մենք չենք հասկանում։ Կարդացեք միջազգային փորձագիտական շրջանակների ու վերլուծական կենտրոնների նյութերը ու կապշեք, թե ի´նչ մակարդակում են գտնվում հայկական պետության վերնախավերը և, հետևաբար, ինչ կարծիքի են ուրիշները մեր մասին։

Թուրքիան և Ադրբեջանը Հայաստանից ուզում են մեկ բան՝ լիակատար և անշրջելի կապիտուլյացիա։

Թուրքիան և Ադրբեջանը Հայաստանից ուզում են ստանալ մի պետություն, որը երբեք չի ունենալու վերածննդի հնարավորություն, և ըստ այդմ՝ երբեք չի դնելու քիչ թե շատ մեծ խնդիրներ։

Թուրքիան և Ադրբեջանը Հայաստանն ուզում են վերածել ինստիտուցիոնալ անդամալույծի։

Այդ ճանապարհին նրանք ցանկանում են լուծել հետևյալ քայլերը.

Արգելել Հայաստանին՝ ունենալ լուրջ բանակ՝ լուրջ թվաքանակ, լուրջ զինտեխնիկա, որակյալ սպայակազմ։

ՀՀ սահմաններին զբաղեցնել գերիշխող դիրքերը՝ մեկընդմիշտ վերահսկողություն սահմանելով կարևոր ճանապարհների վրա։

Ջարդել հազար տարի չունեցած և միայն վերջին 28 տարում կաթիլ-կաթիլ կառուցված հայկական դիվանագիտական համայնքը։

Ջարդել հայկական աշխարհը, Հայաստանը տարանջատել սփյուռքից։ Հայաստան-սփյուռք-Արցախ համակարգը, ըստ նրանց, չպետք է լինի, քանի որ այն պարունակում է ազգային վերածննդի պոտենցիալ։

Ջարդել եկեղեցին։ Միասնական հայկական եկեղեցին ազգային վերածննդի և ազգային ինքնության պահոցն է։

Հայաստանի վրա դնել ռեպարացիոն պարտավորություններ՝ փոխհատուցելու Ադրբեջանին իբրև թե հասցված 50 և ավելի մլրդ. վնասը։ Այս թիվը վաղուց հնչեցվում է նրանց կողմից։

Հայաստանի և Արցախի մի խումբ հեղինակավոր պետական և ռազմական գործիչների՝ որպես պատերազմի հանցագործների, դատել թուրքական կամ Հաագայի դատարանում՝ հայ ժողովրդի բարոյական ոչնչացման և ազգային արժանապատվությունից վերջնական զրկելու նպատակով։

Այս կետերի մեջ էր նաև հայրենասեր, էներգիա և դիմադրության պաշար ունեցող մարդկանց կոտրումը և հեռացումը, որն արվեց պատերազմի միջոցով՝ ֆիզիկապես և հոգեբանորեն ոչնչացնելով հազարավոր՝ կենսունակ, հայրենատիրության ընդգծված զգացում ունեցող մարդկանց։

Սրանք այն կետերն են, որոնց իրականացումը Հայաստանը գործնականում կսարքի ամուլ, անհեռանկար ու առանց վերածննդի մի կիսապետություն։Կսարքի այնպիսի Հայաստան, որտեղից կփախչի հոգևոր կամ կրթական քիչ թե շատ պաշար ունեցող մարդը։

Հիմա հարց՝ ո՞ւմ ձեռքով է կերտվում այսպիսի Հայաստանը, ովքե՞ր են ամեն օր մեզ տանում այսպիսի Հայաստանի հանգրվանին.

Հայաստանի իշխանությունները,

Գեներալական կոչումներ ստացող, արիության, քաջության, խիզախության, անզնազոհության մեդալներ ստացող ուժայինները, որոնք կատաղի ու անմոռաց պայքարում են երկրի վերածննդի հույսի դեմ,

Մերձնիկոլական շրջանակները, որոնք իրենց աչքերով մեզնից շատ ավելին են տեսնում ու գիտեն, բայց ծառայում են որպես սուլթանի հարճ։

Վախվորած կրթվածները, որոնք միշտ վախենում են սեփական կարծիք ունենալուց,

Այլ

Հիմա հասկանալ է պետք հակառակ ռեսուրսի աղբյուրները։ Որտե՞ղ է դիմադրության և Հայաստանի հնարավոր վերելքի պոտենցիալը։

Հայաստանի վերջին մեկ տարվա պատմությունը շատ հարցերի ստիպել է նայել այլ կերպ։ Հին հերոսների, հին կուռքերի դեֆոլտն այս հարցը նոր սրությամբ է դնում։

Միևնույն ժամանակ ձևավորվում են ազգային-առաջադիմական պոտենցիալի նոր աղբյուրներ

Հայ եկեղեցին ու նրա բազմաթիվ սպասավորներ

ՀՅԴ երիտասարդ սերունդը, ՀՅԴ շարքային տղերքը՝ կամավորները

Աշխարհի ամենաբարեկեցիկ երկրներից ու բարեկեցիկ կյանքերից պատերազմի դաշտ շտապածները

Հանրային գործիչների մի պատկառելի անվանացանկ, որոնք վերջին 2 տարում դրսևորվեցին որպես իսկական քաղաքացիներ և իսկական պրոֆեսիոնալներ, և որոնք չմասնակցեցին այս ընտրություններին։

ՀՀ գուցե քիչ հայտնի կամ ընդհանրապես լայն հանրության անհայտ շատ քաղաքացիներ, որոնք իրենց մարդկային և գիտակցական որակներով շատ ավելի բարձր են, քան վերնախավեր կոչվածը։

Սա ավելի քան բավարար ռեսուրս է Նիկոլին մերժած 400 հազարին ամուր պահելու, տանը մնացած 800 հազարին համախմբելու և Հայաստանի կազմաքանդման տակ ստորագրած 700 հազարը կազմաքանդելու համար. պետք է գիտակցենք, որ այդ մարդկանց մեծ մասը չի հասկացել, թե ինչի´ն է տալիս իր ձայնը։

Դիմադրության և վերելքի  նոր համակարգեր

Հարյուր տարի առաջ թուրքական յաթաղանին հիմա փոխարինելու է եկել Նիկոլի մուրճը։ Նա այդ մուրճով ջարդում է իրականում ոչ թե «Հայաստանը», այլ Հայաստանը։ Այս կողմից որևէ հետևություն դեռ չի արվում։ Կարծում եմ սրա պատճառը հարցերի քննարկման և որոշումների կայացման մեխանիզմի հնացվածության մեջ է։

Նիկոլը շատ ավելի լավ է հասկանում, որ հիմա ամեն ինչ շատ արագ է հնանում, և նախընտրական մեխանիզմներն ու թիմերն արդեն անցյալ են, դրա համար էլ նոր ֆորմատներ է հորինում ու փորձում 0+0+0+0+…. ից մի կերպ մի ինչ-որ 1 ստանալ։ Այս ֆոնին ապշեցուցիչ է ընդդիմադիր համակարգերի դանդաղկոտությունը, որը միտում ունի՝ վերածվելու համակերպվածության։

Ակնհայտ է, որ պետք է ձևավորվեն հանրային, քաղաքացիական, քաղաքական պայքարի նոր ձևաչափեր։ Պետք է մոռանալ 17-ի ամուլ ֆորմատը, և նրա 7-ը, որը լի էր փոխադարձ անվստահությամբ, և նախընտրական դաշինքները՝ լայն հասարակության համար անհասկանալի կապերով, պարտավորություններով ու տրամաբանությամբ, պետք է մոռանալ նրանց, ովքեր միաժամանակ երեք խաղ են խաղում։

Ուղղակի պետք է լինել.

հասարակության առաջ ազնիվ

հասարակության համար հասկանալի

հասարակության իրական դեմքերից ու շրջանակներից կազմված

Միայն այս դեպքում հնարավոր կլինի կազմակերպել դիմադրություն և ունենալ վերելքի հույս։ Չանենք՝ թուրքական ցանկության վերը նշված բոլոր յոթ կետերը դառնալու են իրականություն։

Հայաստանի իշխանությունները,

Գեներալական կոչումներ ստացող, արիության, քաջության, խիզախության, անզնազոհության մեդալներ ստացող ուժայինները, որոնք կատաղի ու անմոռաց պայքարում են երկրի վերածննդի հույսի դեմ,

Մերձնիկոլական շրջանակները, որոնք իրենց աչքերով մեզնից շատ ավելին են տեսնում ու գիտեն, բայց ծառայում են որպես սուլթանի հարճ։

Վախվորած կրթվածները, որոնք միշտ վախենում են սեփական կարծիք ունենալուց,

Այլ

Հիմա հասկանալ է պետք հակառակ ռեսուրսի աղբյուրները։ Որտե՞ղ է դիմադրության և Հայաստանի հնարավոր վերելքի պոտենցիալը։

Հայաստանի վերջին մեկ տարվա պատմությունը շատ հարցերի ստիպել է նայել այլ կերպ։ Հին հերոսների, հին կուռքերի դեֆոլտն այս հարցը նոր սրությամբ է դնում։

Միևնույն ժամանակ ձևավորվում են ազգային-առաջադիմական պոտենցիալի նոր աղբյուրներ

Հայ եկեղեցին ու նրա բազմաթիվ սպասավորներ

ՀՅԴ երիտասարդ սերունդը, ՀՅԴ շարքային տղերքը՝ կամավորները

Աշխարհի ամենաբարեկեցիկ երկրներից ու բարեկեցիկ կյանքերից պատերազմի դաշտ շտապածները

Հանրային գործիչների մի պատկառելի անվանացանկ, որոնք վերջին 2 տարում դրսևորվեցին որպես իսկական քաղաքացիներ և իսկական պրոֆեսիոնալներ, և որոնք չմասնակցեցին այս ընտրություններին։

ՀՀ գուցե քիչ հայտնի կամ ընդհանրապես լայն հանրության անհայտ շատ քաղաքացիներ, որոնք իրենց մարդկային և գիտակցական որակներով շատ ավելի բարձր են, քան վերնախավեր կոչվածը։

Սա ավելի քան բավարար ռեսուրս է Նիկոլին մերժած 400 հազարին ամուր պահելու, տանը մնացած 800 հազարին համախմբելու և Հայաստանի կազմաքանդման տակ ստորագրած 700 հազարը կազմաքանդելու համար. պետք է գիտակցենք, որ այդ մարդկանց մեծ մասը չի հասկացել, թե ինչի´ն է տալիս իր ձայնը։

Դիմադրության և վերելքի  նոր համակարգեր

Հարյուր տարի առաջ թուրքական յաթաղանին հիմա փոխարինելու է եկել Նիկոլի մուրճը։ Նա այդ մուրճով ջարդում է իրականում ոչ թե «Հայաստանը», այլ Հայաստանը։ Այս կողմից որևէ հետևություն դեռ չի արվում։ Կարծում եմ սրա պատճառը հարցերի քննարկման և որոշումների կայացման մեխանիզմի հնացվածության մեջ է։

Նիկոլը շատ ավելի լավ է հասկանում, որ հիմա ամեն ինչ շատ արագ է հնանում, և նախընտրական մեխանիզմներն ու թիմերն արդեն անցյալ են, դրա համար էլ նոր ֆորմատներ է հորինում ու փորձում 0+0+0+0+…. ից մի կերպ մի ինչ-որ 1 ստանալ։ Այս ֆոնին ապշեցուցիչ է ընդդիմադիր համակարգերի դանդաղկոտությունը, որը միտում ունի՝ վերածվելու համակերպվածության։

Ակնհայտ է, որ պետք է ձևավորվեն հանրային, քաղաքացիական, քաղաքական պայքարի նոր ձևաչափեր։ Պետք է մոռանալ 17-ի ամուլ ֆորմատը, և նրա 7-ը, որը լի էր փոխադարձ անվստահությամբ, և նախընտրական դաշինքները՝ լայն հասարակության համար անհասկանալի կապերով, պարտավորություններով ու տրամաբանությամբ, պետք է մոռանալ նրանց, ովքեր միաժամանակ երեք խաղ են խաղում։

Ուղղակի պետք է լինել.

հասարակության առաջ ազնիվ

հասարակության համար հասկանալի

հասարակության իրական դեմքերից ու շրջանակներից կազմված

Միայն այս դեպքում հնարավոր կլինի կազմակերպել դիմադրություն և ունենալ վերելքի հույս։ Չանենք՝ թուրքական ցանկության վերը նշված բոլոր յոթ կետերը դառնալու են իրականություն։

Բաղադրիչներ

Խմորի համար՝

1. Ձու – 4 հատ
2. Շաքարավազ – 130 գ
3. Ալյուր – 200 գ
4. Սոդա (հանգցրած) – 1/3 թ/գ
5. Կակաո – 1 թ/գ
6. Հատապտուղներ

Կրեմի համար՝

1. Թթվասեր – 150 գ
2. Շաքարավազ – 2-3 ճ/գ

Պատրաստման եղանակը

1. Ձվերը հարել շաքարավազի հետ, ավելացնել սոդան և ալյուրը: Խմորի 2/3-ը լցնել կաղապարի մեջ, մնացածին կակաո ավելացնել:

2. Սպիտակ խմորի վրա ալյուրի մեջ թավալված հատապտուղներ շարել և լցնել մուգ խմորը: Թխել 20-30 րոպե, 170-180 աստիճան ջեռոցում:

3. Կրեմի համար հարել թթվասերը և շաքարավազը, լցնել տորթի վրա, զարդարել՝ ըստ ցանկության:

«Ժողովուրդ» օրաթերթը գրում է. «Մինչ հուլիսի 9-10-ը Ադրբեջանում հավատարմագրված քառասունվեց դեսպաններ այցելել են Շուշի, Հայաստանում չկա Արտաքին գործերի նախարարություն, անգամ մամուլի խոսնակ, որ արձագանքի այդ իրադարձություններին։

Նկատենք, որ ամեն դեպքում Շուշի չեն այցելել Լեռնային Ղարաբաղի խնդրի կարգավորմամբ զբաղվող ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրների՝ Միացյալ Նահանգների, Ֆրանսիայի եւ Ռուսաստանի դեսպանները, փոխարենը Շուշի այցելած դեսպանների թվում էին ՀԱՊԿ անդամ երեք պետությունների՝ Ղազախստանի, Տաջիկստանի եւ Բելառուսի դեսպանները, ինչպես նաեւ Ավստրիայի, Բուլղարիայի, Բրազիլիայի, Չինաստանի, Ալժիրի, Պաղեստինի, Վրաստանի, դիվանագիտական ներկայացուցչությունների ղեկավարները, իսկ այցը կրում էր ճանաչողական բնույթ։ Ուշագրավ է, որ Շուշի հրաժարվել էր այցելել նաեւ Ադրբեջանում Մեծ Բրիտանիայի դեսպանը։

Ադրբեջանցիներին, սակայն, առավել զայրացրել է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի անդամ երեք դեսպանների մերժումը։ Ադրբեջանի նախկին արտգործնախարարն առաջարկել է պատժել այդ դիվանագետներին եւ նրանց չհրավիրել որեւէ այլ միջոցառման, քանի դեռ նրանք չեն այցելել Շուշի։ Ավելին՝ նա առաջարկել է պաշտոնապես հրաժարվել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ձեւաչափից ընդհանրապես: Այսինքն՝ այն երկրների դեսպանները, որոնք զլացել են կատարել ազերիների քմահաճույքները, այդ երկրում խոսում են նրանց պատժելու մասին: Իսկ Հայաստանում երկու օր է՝ փաստացի չկա ՀՀ արտաքին գործերի նախարարություն, չկա պաշտոնական բողոքի նոտա՝ արված Շուշի գնացած երկրների ներկայացուցիչներին: Ձկան նման լուռ է նաեւ ԱԺ արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովը, ինչը խոսում է անիշխանության մասին»:

Ամբողջական հոդվածը՝ օրաթերթի այսօրվա համարում

ԱՄՆ-ի Ֆլորիդա նահանգում կինը ցանկացել է բանկոմատից 20 դոլար հանել և իր հաշվեհամարին 1 մլրդ դոլար է հայտնաբերել, հաղորդում է New York Post-ը:

Ջուլիա Յոնկովսկիի խոսքով՝ անակնկալը չի ուրախացել իրեն և չնայած իր կամքից անկախ դարձել է ԱՄՆ-ի ամենահարուստ մարդկանցից մեկը, ամեն կերպ փորձել է պարզել՝ ինչպես է իր հաշվին այդքան գումար ավելացել և ցանկացել է րոպե առաջ այդ գումարը վերադարձնել «իրական սեփականատիրոջը»։

«Աստված իմ, ես սարսափած էի։ Ես գիտեմ, որ մարդկանց մեծ մասը կմտածեր, որ վիճակախաղ է շահել, բայց ես սարսափած էի»,- խոստովանել է ամերիկուհին։

Յոնկովսկին դիմել է տեղական Chase Bank-ին, որտեղ դեռևս չեն մեկնաբանել տեղի ունեցած թյուրիմացությունը։

«Ժողովուրդ» օրաթերթը գրում է. Քննչական կոմիտեում կադրային փոփոխություններ կլինեն։ Դրան ձեռնամուխ է լինելու նորընտիր նախագահ Արգիշտի Քյարամյանը, որը երեկ նշանակվել է այդ պաշտոնին՝ փոխարինելով Հայկ Գրիգորյանին։ «Ժողովուրդ» օրաթերթի տեղեկություններով՝ այս պահին քննարկվում է Գրիգորյանին Զինվորական դատախազությունում պաշտոն տալու հարցը։

Նա ՔԿ էր եկել բանակից, կրկին կվերադառնա, իսկ մինչ այդ Քյարամյանը կադրային փոփոխություններ կանի, եւ վարչությունների ներսում աշխատակիցների մեծ մասը շունչները պահած սպասում են իրենց ճակատագրին։ Տեղեկացնենք, որ, մեզ հասած տեղեկություններով, Քյարամյանը մտադիր է վարչությյունների ներսում փոփոխություններ անել եւ տեղակալների կամ օգնականների պաշտոններում նշանակել իր վստահելի մարդկանց։

Հավելենք, որ սա Արգիշտի Քյարամյանի տասներորդ պաշտոնն է այս ընթացքում. 2018 թվականից հասցրել է պաշտոններ զբաղեցնել ՊԵԿ-ում, ՊՎԾ-ում, մեկ օրով՝ Քննչական կոմիտեի նախագահի տեղակալ, ԱԱԾ տնօրենի տեղակալ, տնօրեն, հիմա էլ՝ Քննչական կոմիտեի նախագահ»:

Առավել մանրամասն՝ թերթի այսօրվա համարում

«Ժողովուրդ» օրաթերթը գրում է. «Ժողովուրդ» օրաթերթի տեղեկությունների համաձայն՝ ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցությունը հանգստյան օրերին հանդիպում է ունեցել ՀՀ վարչապետի ժամանակավոր պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանի հետ:

Ըստ մեր տեղեկությունների՝ Փաշինյանը որոշել է թիմին անձամբ ներկայացնել խորհրդարանի նոր կազմին ԱԺ նոր նախագահի, փոխնախագահների թեկնածուներին, խմբակցության ղեկավարին ու քարտուղարին: Իշխանական մեր աղբյուրները փոխանցում են, որ իշխանական ֆրակցիան, կարելի է ասել, համակերպվել է ՔՊ վարչության անդամների որոշման հետ, քանի որ խմբակցության համաձայնությանը չեն էլ սպասել, որոշել են ու եկել ներկայացրել:

Իմքայլականների մի ստվար զանգված այդքան էլ կողմ չի եղել հատկապես ԱԺ փոխնախագահներ Ռուբեն Ռուբինյանի եւ Հակոբ Արշակյանի թեկնածությունների հետ, բայց քանի որ ոչ մի ձեւով չեն կարողացել որոշման վրա ազդել, լուռ համաձայնել են:

Նիկոլ Փաշինյանն ասել է թիմին, որ այս անգամ խորհրդարանը պետք է ավելի զգոն ու զգաստ լինի, քանի որ այլ ընդդիմություն է օրենսդիր մարմին մտնում:

Օրենսդիրներին Փաշինյանը կոչ է արել զգաստանալ ու սկսել աշխատել: Ի դեպ, երեկ էլ խմբակցությունից պատգամավորները հեռախոսազանգեր են ստացել. ճշտել են՝ ովքեր են քաղաքում, կկարողանան 67 ձայն ապահովել հուլիսի 14-ին կամ 15-ին ԱԺ արտահերթ նիստ հրավիրելու համար: Օրը դեռ վերջնական չէ, օրակարգում նախատեսված է ներառել հիմնականում երկրորդ ընթերցման հարցեր»:

Առավել մանրամասն՝ թերթի այսօրվա համարում

Կյանքը երկարացնելու հեշտ միջոց կարող են լինել ամենօրյա երկար զբոսանքները:Այս եզրակացությանն են հանգել Սրտաբանական ամերիկյան ասոցիացիայի փորձագետները, ովքեր իրենց զեկույցը ներկայացրել էին EPI Lifestyle 2021 համաժողովում:

ետազոտողները գնահատել են 10 րոպե կամ ավելի երկար ժամանակով շարունակական քայլելու,աստիճաններով բարձրանալու կամ առօրյա գործողություններով, տնային աշխատանքով զբաղվելու ազդեցությունը 60 տարեկանից բարձր 16 732 կանանց վրա: Հետազոտության մասնակիցները, ովքեր ֆիզիկապես ավելի ակտիվ են եղել, ավելի երկար են ապրել։ Արդյունավետ է համարվել ավելի քան 4500 քայլը: Նրանց մոտ, ովքեր օրական ավելի քան 2000 քայլ են արել, մահացության 32 տոկոսի նվազում են արձանագրել:

Քանի որ ուսումնասիրության բոլոր մասնակիցները տարեցներ էին և հիմնականում՝ սպիտակամորթ, գիտնականներն անհրաժեշտ են համարել լրացուցիչ հետազոտությունների անցկացումը՝ պարզելու, թե արդյո՞ք ստացված արդյունքները վերաբերում են տղամարդկանց, երիտասարդ կանանց և տարբեր ռասայական և էթնիկ ծագում ունեցող մարդկանց:

Ռումինիայի արտաքին գործերի նախարար Բոգդան Աուրեսկուն անդրադարձել է հունիսին ԵՄ երկրների ԱԳ նախարարների հետ Հարավային Կովկաս կատարած այցին:

«Սա պետք է լինի տարածաշրջանում ԵՄ ներգրավվածության վերականգնման մեկնարկը: Մենք պետք է հաշվի առնենք առկա կամ նոր բոլոր գործիքները, ինչպիսիք են՝ ԵՄ-ի հետ համագործակցության խորացումը և վստահության ամրապնդման միջոցառումների խթանումը»,-«Արմենպրես»-ի հաղորդմամբ՝ «Թվիթերի»-ի իր միկրոբլոգում գրառում է կատարել Ռումինիայի արտաքին գործերի նախարար:

ԵՄ երկրների արտաքին գործերի նախարարները Հայաստանում էին հունիսի վերջին: Նրանց ընդունել էին ՀՀ վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանը, ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը: Եվրոպացի բարձրաստիճան դիվանագետները նշել էին, որ տարածաշրջանային այցի նպատակն է ընդգծել Եվրամիության համար հարավկովկասյան տարածաշրջանի երկրների հետ հարաբերությունների և ԵՄ Արևելյան գործընկերության կարևորությունը:

Քրիստոս Իր երեք աշակերտների՝ Հակոբոսի, Հովհաննեսի և Պետրոսի հետ բարձրացավ Թաբոր լեռը, որտեղ և պայծառակերպվեց: Երբ առաքյալները տեսան Քրիստոսին Իր աստվածային փառքով և լույսով, հոգևոր երանություն ապրեցին և ցանկացան այդ երանության մեջ լինել հավիտենապես: Ուստի նրանք դիմեցին Քրիստոսին, թե այստեղ երեք տաղավարներ կառուցենք՝ Հիսուսի, Մովսեսի և Եղիայի համար: Հիսուս այլ բան առաջարկեց. իջնել Թաբոր լեռից և այդ աստվածային լույսը տանել աշխարհ, փոխանցել մարդկանց:

Ավետարանում սա այն եզակի դեպքերից է, երբ մարդը կարողանում է Աստծուն տեսնել Իր Փառքի մեջ: Աշակերտներն ամեն օր շփվում էին Քրիստոսի հետ, բայց միշտ չէ, որ նրանք Հիսուսի մեջ տեսնում էին Մեսիային: Սխալ է այն կարծիքը, իբր Քրիստոս լուսավորվեց միայն Թաբոր լեռան վրա: Քրիստոս միշտ լուսավոր է: Քրիստոս միշտ աստվածային փառքի ու լույսի մեջ է եղել և է, որը առաքյալները տեսան միայն Թաբոր լեռան վրա:

Իրականության մեջ սա հրաշք չէր. արտառոց երևույթ չէր: Քրիստոսի Պայծառակերպությունն առաջին հերթին իրականացավ Իր աշակերտների հոգում և սրտում: Սա է այն օրինակը, որ մեզ համար խիստ կարևոր է: Այն, որ մենք չենք կարողանում տեսնել Քրիստոսին Իր ողջ փառքի և լույսի մեջ, ոչ թե օբյեկտիվ, այլ սուբյեկտիվ պատճառներով է. անտարբերություն, ծուլություն, վախ, թերահավատություն, կասկածամտություն և այլն: Քրիստոս միշտ էլ այդպիսին է եղել:

Հաճախ ենք վկայում, որ Աստծուն հիշում ենք մեր նեղությունների ու դժվարությունների պահին: Մեր առօրյա կյանքում Քրիստոս մեզ համար ամեն ինչ է՝ բժիշկ, մխիթարող, հաջողություն ու երջանկություն պարգևող, պահպանող, սակայն, երբ հարցը հասնում է փրկության, երբ մարդը պետք է պատասխանատվություն վերցնի մեղքից հրաժարվելու և Աստծուն հանդիպելու, այս դեպքում արդեն կանգնում ենք խնդրի առաջ: Աստվածային լույսը հաճախ մեզ վախեցնում է, քանի որ այդ լույսի ներքո բացահայտվում են մեր մեղքերն ու սխալները, իսկ եթե դրանք բացահայտվում են, ապա մենք կանգնում ենք ընտրության առաջ՝ հրաժարվել դրանցից, թե՝ ոչ:

Մենք կարող ենք գեղեցիկ բառերով պատմել Քրիստոսի մասին, հոգեշունչ օրինակներ հիշել, բայց որքանո՞վ մեր կյանքը դրանից կփոխվի: Մենք բողոքում ենք այսօրվա իրականությունից. ուզում ենք ապրել առողջ ու երջանիկ կյանքով, ունենալ լավ ու հզոր հայրենիք, ամուր եկեղեցի, բարի ու համախմբված համայնք, երջանիկ ընտանիք, ազնիվ ընկերներ: Բայց ցանկանալն ամենապարզ բանն է, որից կյանքում ոչինչ չի փոխվում:

Պետք է ինքներս մեզ վրա պատասխանատվություն վերցնենք՝ կերտելու այս լուսավոր իրականությունը մեզ համար: Որպեսզի մենք կարողանանք պայծառակերպվել, ամենակարևոր քայլն այն բանի գիտակցումն է, որ Աստված միշտ Իր Լույսի մեջ է, իսկ մենք ինքներս ենք մեզ զրկում այդ Լույսից՝ հրաժարվելով տեսնել Նրան: Այստեղ կարևորվում է պայքարը: Այդ պայքարը մեր դեմ չէ. ոչ մեկի դեմ չէ: Այդ պայքարը մեր սխալների ու մեր մեջ եղած չարության դեմ է: Քրիստոս Իր Պայծառակերպությամբ մի պահ հանեց մեղքի պատնեշը, որպեսզի մարդիկ տեսնեն այն Փառքը, որով պիտի փրկվեն: Մնացածը մարդն ինքը պետք է անի:

Յուրաքանչյուրիս կյանքում էլ պատահում է հոգևոր ապրումների այնպիսի վիճակ, երբ մենք հստակ զգում ենք Աստծո ներկայությունը, տեսնում Աստծո Լույսը: Այդ Լույսի մեջ մենք մեզ չենք տեսնում, տեսնում ենք Աստծուն: Աշակերտները չասեցին՝ մեզ համար էլ տաղավար կառուցենք, որովհետև մարդն այդ Լույսի մեջ չի տեսնում իրեն, իր եսը, անձնական շահերն ու հավակնությունները: Այդ Լույսի ներքո ցանկացած մեղք ու չարիք վերանում է:

Պարտադիր չէ Թաբոր լեռը բարձրանալ: Եթե մարդն ուզում է պայծառակերպվել, նա ճանապարհ կգտնի տարածությունից ու ժամանակից դուրս: Կարևոր է գտնել հնարավորությունը՝ մեր «ես»-ի ցանկությունները, մեր խնդիրներն ու հավակնությունները մոռանալու համար: Արդյունքում մենք մեր ներսում կբացահայտենք Թաբոր լեռան ճանապարհը:

Մարդն արժեք է քրիստոնեության մեջ, սակայն ոչ այն իմաստով, որ մարդուն ամեն ինչ կարելի է: Մարդու արժեքը աստվածային լույսով է բացահայտվում, որով և մարդը գտնում է իր փրկության ճանապարհը:

Քրիստոս պատրաստ է մեզ բժշկելու, պահպանելու, սովորեցնելու, երջանկություն պարգևելու, սակայն այդ ամենից առավել պատրաստ է Իր Լույսը մեզ բաշխելու: Քրիստոս պատրաստ է մեր բժիշկը, ուսուցիչը, պահապանը լինելու, սակայն Նա պատրաստ է մեզ համար ավելին լինելու՝ լինելու մեր Փրկիչը: Իսկ մենք ցանկանո՞ւմ ենք փրկվել…

Եսայի քահանա ԱՐԹԵՆՅԱՆ

qahana.am

ԼՐԱՀՈՍ