ԼՈՒՐ24
ԼՈՒՐ24

ԼՈՒՐ24

«Այլընտրանքային նախագաեր» խմբի փորձագետ Վահե Հովհաննիսյանն իր հոդվածում գրում է.

«2018-ին հայկական թալիբանը, գալով իշխանության, խոստացավ կառուցել «Նոր Հայաստան»։ Այս մարդիկ իրենց խոստումը քայլ առ քայլ կատարում են։ Մեկ միլիմետր չեն շեղվում իրենց նպատակից։

Երեկվանից Գորիս-Կապան ճանապարհին պետք է տեղադրվեին  ադրբեջանական մաքսակետեր։ Իրոք, սա Նոր Հայաստան է, որտեղ արդեն շատ քիչ բան է մնացել առաջվանը։

2018-ից ի վեր փոխվել է.

-       Հայաստանի տարածքը

-       Բնակչության թիվը (աննկարագրելի ծավալի մարդկային կորուստներ)

-       Պետության կշիռը

-       Պետության նպատակները, հեռանկարը, ազգային երազանքները

-       Անվտանգության համակարգը

-       Արցախի կարգավիճակը

Պետական ինստիտուտների և պետական մտածողության փոխարեն գործում է միայն մեկ օրենք՝ «Նիկոլի շարիաթը», որի առանցքն է  պատասխանատվությունը իր վրայից գցելու հիպերգաղափարը։

Արդյո՞ք մենակ է Նիկոլը. իհարկե՝ ոչ։ Նրա օգտին քվեարկած 680  հազար հայ երեկ Ադրբեջանի հետ համատեղ մաքսատուն դրեց Հայաստանի երկու քաղաքներն իրար կապող ճանապարհին։

Արդյո՞ք Հ1-ի ներկայացուցիչը բարձրաձայն կհարցնի՝ պարոն վարչապետ, բա որ երկու օր առաջ մեծ հարցազրույց էիր տալիս, ինչո՞ւ չասացիր, որ ամսի 10-ից հայկական քաղաքների միջև մաքսատուն են դնելու։

Արդյո՞ք դատաիրավական համակարգը այս երեք տարում փորձել է կասեցնել նրան և ասել՝ պատվերով քրեական գործ չեմ հարուցի։

Երկրի հրամկազմը ստորագրեց «Գործող իշխանությունների անարդյունավետ կառավարումը և արտաքին քաղաքականությունում ցուցաբերած սխալները երկիրը հասցրել են կործանման եզրին» ձևակերպման տակ, բայց հայ հասարակությանը դարձյալ տեղ չհասավ ուղերձը։ Արտգործնախարարությունը ողջ կազմով հրաժարական տվեց՝ խոսելով սպասվող վտանգավոր փաստաթղթերի մասին. մարդիկ հաջորդ օրը մոռացան և անցան ամենօրյա  գործերին։

Գորիս-Կապանի վրա մաքսատունը նոր իրողություն է, վստահաբար՝ առաջիկայում լինելու են այլ նոր իրողություններ. ունե՞նք, արդյոք, մենք որևէ ինստիտուտ՝ քաղաքական, պետական, քաղաքացիական, որտեղ հնարավոր է գրագետ և սառը քննարկել այդ նոր իրողությունները և մշակել անհրաժեշտ քայլերը։

-       Կարձագանքի՞ արդյոք նախագահը, կդիմի՞ ժողովրդին

-       Կլինի՞ արդյոք Անվտանգության Խորհրդի նիստ, որտեղ գոնե մեկը չի լռի

-       Ընդդիմությունն արդյո՞ք իր որոշումներ կայացնող ֆորմատներում քննարկումներ կսկսի ու գրագետ ձևակերպումներով կներկայանա հասարակությանը։

-       Եթերից կլինի՞ արդյոք հավասարակշիռ խոսք և հանրության հետ ճիշտ հաղորդակցություն, թե՞ էլի նույն հոգնեցրած ձևակերպումների ցանկը։

-       Վերջապես կլինե՞ն արդյոք հրաժարականներ։ Գոնե մեկը կտա՞ հրաժարական՝ համաձայն չլինելով գործող իշխանության քաղաքականությանը։

Այս նոյեմբերի 9-ից պետք է սկսվի «Նոր Հայաստանի» էջի փակումը։ Սա պետք է լինի հանրային լայն ընդգրկվածությամբ պրոցես։ Մոտիվացված հասարակությունը կարող է տեսանելի ժամկետներում լուծել այս խնդիրը։ Պետք է պարզապես մարդկանց ներկայացնել հաջորդ փուլի՝ արժանապատիվ, սոլիդ, արդար Հայաստանի տեսլականը՝ իր խաղի կանոններով։ Մեր խնդիրը՝ մոտիվացնել հասարակությանը, քանի որ մշտապես զորքով շրջապատված այսօրվա «բունկեր-իշխանությանը» հեռացնել կարող է միայն մոտիվացված, իրեն առաջարկվող հեռանկարը պարզ պատկերացնող  և իր արածի կարևորությունը գիտակցող հասարակությունը»։

Քաղաքացիական ավիացիայի կոմիտեն «Նովէյր» ավիաընկերությունից ստացել համապատասխան հայտ Երևան–Կապան–Երևան կանոնավոր չվերթեր իրականացնելու նպատակով։

Չվերթերի մեկնարկը նախատեսվում է 2022 թվականի հունվարի 20-ից՝ շաբաթական երկու չվերթ հաճախականությամբ: Այս մասին տեղեկանում ենք կառավարության այսօրվա նիստում ընդունված որոշումից։

Հիմնավորման մեջ նշվում է, որ ներկա պահին ժամանակավորապես դադարեցված է Կապանի «Սյունիք» օդանավակայանի ֆինանսավորումը, որի հետևանքով կարող է վտանգվել օդանավակայանի հետագա շահագործումը։

Նշենք, որ Կառավարության նոյեմբերի 11-ի նիստում չզեկուցվող հարցերի թվում ներառված էր նաև Կապանի ««Սյունիք» օդանավակայան» ՍՊԸ-ի կրած վնասների մարման նպատակով ընկերությանը հատկացնել 49,5 մլն դրամ։ Գործադիրի հիմնավորմամբ՝ ներկա պահին ժամանակավորապես դադարեցված է Կապանի «Սյունիք» օդանավակայանի ֆինանսավորումը, որի հետևանքով կարող է վտանգվել օդանավակայանի հետագա շահագործումը։

Ընկերության ընդհանուր պարտավորությունների գումարը 2021 թվականի համար կազմում է 49 մլն 508 հազար դրամ, որի մեջ ներառված են ընդհանուր շահագործման ծախսերը, հարկերը, աշխատավարձերը։

Ռուս սահմանապահները տեղակայվելու են Գեղարքունիքի մարզի Նորաբակ գյուղում։ «Փաստինֆո»-ի հետ զրույցում նորաբակցի, օպերատոր Արմեն Ղազարյանը տեղեկացրել է, որ հինգ օր առաջ սահմանապահներ են եկել գյուղ, սար բարձրացել ու գնացել։ Տեղյակ են միայն, որ պետք է կառուցեն տնակներ։

«Ռուս սահմանապահները եկան, սար բարձրացան, իջան, թողին գնացին։ Սոթքի տարածքում նրանց համար դոմիկներ պետք է սարքեն։ Դա տարիների հարց է։ Նրանց համար պալատկաներ են պետք, որ գան տեղավորվեն։ Բայց դե երբ պետք է կառուցվի՝ Աստված գիտի։ Գետուկ կոչվող հատված ունենք, այնտեղ էլ քարեր են թափում, որ նրանց համար դոմիկներ սարքեն»,- ասել է Ղազարյանը։

Նորաբակում ադրբեջանցիների հետ միջադեպեր շատ չեն լինում։ Կեսգիշերից հետո ադրբեջանցիների արձակած կրակոցներն իրենք չեն լսել։ Հարեւան Կութում օրեր առաջ ադրբեջանցիները, օրինակ՝ հայկական պոստեր հաց տանող մեքենավարի ուղղությամբ են քարեր նետել։

«Կութում պալատկաները իրար հետ վերեւ-ներքեւ են։ Մերոնք մի քիչ ներքեւ են։ Երեք օր առաջ Գագո անունով մեկին՝ հացի մեքենայի վարորդին թուրքը քարով խփել էր, գլուխը ջարդել»,– պատմել է Նորաբակի բնակիչը։

Գեղարքունիքի մարզի Նորաբակ գյուղի տարածքում ադրբեջանական զինվորականների ներխուժումից հետո մարդիկ ապրում են լարվածության մեջ։ Գյուղացիները հնարավորություն չեն ունենում մոտենալ գյուղի խոտհարքներին եւ կենդանիներին արածացնել գյուղի հարակից սարերում։

«Էս պահին մեր աշխատանքներին 100 տոկոսանոց խոչընդոտում են։ Ադրբեջանական կողմը հատկապես մեր հողատարածքների մեջ է՝ խոտհարքների ու արոտների մեջ։ Վաղը մյուս օր կարող է ականապատում են՝ ո՞վ գիտի։ Կույր-կույր պիտի հելնենք խոտ քաղենք։ Ես չգիտեմ սրա վերջը ոնց կլինի»,– ասել է նա։

Խոտհարքերը, արոտները գտնվում են գյուղից 7 կմ հեռավորության վրա։ Խորհրդային միության ժամանակվանից դրանք Նորաբակին են պատկանել։ Հիմա ադրբեջանցիները տեղակայված են հենց այդ տարածքներում։ Գյուղացիները պարզապես չեն կարողանում իրենց իսկ տարածքում խոտը հնձել ու քաղել։

«Գյուղում ֆինանսական ճգնաժամ է։ Անասնապահական տարածք է, անասունն էլ գին չունի։ Մարդիկ ուզում են անասուն ծախեն՝ գռուբի ասած՝ էսօր մսի կգ-ն 3000 դրամ է, էստեղ կովի միսը 1400 դրամով են ծախում։ Սկի չգիտեն ինչ անեն։ Խոտն էլ կրակի գին է։ Ցորենի սալոմի արժեքը 1000, խոտը՝ 2500 դրամ է։ Մարդիկ էլ պետք է խոտերը քաղեին, ադրբեջանցները մեր սարերի ձախ հատվածում նստած են»,– ասել է Նորաբակի բնակիչը։

Հարցին, արդյոք փոխհատուցում ստացե՞լ են, նշեց՝ «Պետություն ունե՞նք։ Ո՞վ ա մեր տերը։ Ռուսի կամակատարն ենք»։

Կենդանիներին արոտի տանում են շատ սուղ պայմաններում։

«Երաշտն էլ մի կողմից։ Քանի որ այդ տարածքները զբաղեցրել են, պայմանները սուղ են։ Համայնքն էլ հարուստ է անասնագլխաքանակով։ 2000 գլուխ ոչխար կա։ 1500 եւ ավելի խոշոր գլուխ անասուն կա։ Երաշտ տարում ո՞նց պետք է պահեն։ Շատերը կարիքից ուզում են ծախեն, առնող էլ չկա՝ էն գինը չունի»,– հավելել է նորաբակցին։

Կարծում եմ, որ այն սոցիալական օգնությունը որ տալիս ենք, որ մարդիկ ապրեն Արցախում և չհեռանան, պետք է փոխարինենք զարգացման ծրագրերով․ այս մասին Տելեգրամի օգտատերերի հարցերին պատասխանելու ընթացքում ասել է ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարի պաշտոնակատար Վահան Քերոբյանը։

Նա նշել է, որ հանդիպումներ է ունեցել Արցախում իր գործընկերների հետ։

«Իմ գործընկերներն ասում են, որ այդ սոցիալական աջակցության պատճառով մարդիկ մոտիվացված չեն լինում աշխատելու այն տեղերում, որոնք թափուր են հիմա, դրանք գյուղատնտեսության ու շինարարության ոլորտներն են, նաև բանակը, սակայն այստեղ վիճակը համեմատած նորմալ է։  Շինարարության ու գյուղատնտեսության ոլորտներում կան շատ աշխատատեղեր, և չկան մարդիկ, որ ուզում են աշխատել։ Շատ մարդիկ Արցախում, իսկ  Ստեփանակերտն այժմ ունի ավելի մեծ թվով բնակչություն, քան երբևէ, չեն ուզում աշխատել, քանի որ առանց այդ էլ լավ գումար են ստանում այնտեղ գտնվելու համար։

Այժմ մեր խնդիրն է փոխել այդ վերաբերմունքը, որ մարդիկ սկսեն աշխատել»,-ասել է նա։

Նախարարի պաշտոնակատարը խոսել է փոքր բիզնեսը ֆինանսավորելու անհրաժեշտության մասին։ Նա ընդգծել է, որ փոքր բիզնեսում ֆինանսավորումը խնդիր է ոչ միայն Արցախում, այլև Հայաստանում։

«Առանց գրավի հնարավոր չէ վարկ ստանալ, ինչը խոչընդոտ է սկսնակների, հատկապես կանանց համար, քանի որ կանայք ավանդաբար իրենց անունով գրանցված գույք չեն ունենում»,-ասել է նա։

Քերոբյանը նաև ընդգծել է, որ Արցախը պետք է կենտրոնանա բարձր տեխնոլոգիաների վրա, այդ առումով լավ հնարավորություններ կան։

Այսօր Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին նշում է Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի որդիների և թոռների` Արիստակեսի, Վրթանեսի, Հուսիկի, Գրիգորիսի և Դանիելի հիշատակը: 

 «Ուստի, ծառա չես, այլ՝ որդի, և եթե որդի ես, ապա և՝ ժառանգ Աստծո» (Գաղատ. 4:7): Ըստ Սուրբ Գրքի հետևյալ պատգամի, երբ Տեր Աստծուն հավատում ենք, ինչպես մեր ծնողին, ապա դառնում ենք նաև Նրա ժառանգության կրողն ու փոխանցողը: Ահա, սրբերը, ում հիշատակության օրն է այսօր, քաջ գիտակցում էին այս պատգամի արժեքն ու պատասխանատվությունը՝ դառնալով Աստծո խոսքի կրողն ու փոխանցողը: Աստվածաշնչյան այս տողերը, թե «Եթե մեկն Ինձ ծառայի, Իմ ետևից կգա. և ուր Ես եմ, այնտեղ կլինի և Իմ ծառան» (Հովհ. 12:26), կարծես ասված լինեն հենց սրբերի կյանքի, կենսակերպի մասին: Ապրելով աստվածահաճո կյանքով՝ նրանք այսօր դասված են երանելի սրբերի շարքին:

Սրբերի հիշատակության այս օրը մեզ՝ քրիստոնյաներիս համար ևս մեկ առիթ է, որպեսզի արժևորենք մեր հոգևոր ժառանգությունը: Արդյո՞ք մենք էլ Լուսավորչի սերունդները չենք և կոչված չենք պահպանել դարերով ավանդվածը: Աստված, այո՛, միայն մեր խնդրանքներն ու իղձերը կատարողը չէ: Որպես մեր Հոր՝ Նրա ժառանգությունը ևս հանձնված է մեր պահպանությանը: Չենք կարող անարժան զավակ գտնվել և չգնահատել այն: 

Մեր Երկնային Հայրը, ում ժառանգներն ենք մենք, ամենագետ է և ամենատես, Նա ներում է մեր բոլոր մեղքերն ու առաջնորդում մեր կյանքի ծանր օրերում: Չպահպանել Նրանից փոխանցված ավանդը, կնշանակի՝ դադարել զավակ լինելուց, իսկ դադարել զավակ լինելուց՝ կնշանակի՝ զրկվել նաև Տիրոջ մշտական ներկայությունից մեր կյանքում: 

Աստծո բոլոր զավակները՝ սկսած Միածին Որդուց մինչ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի որդիներն ու թոռները, անցել են ծանր զրկանքների ճանապարհ՝ ուրանալով իրենց անձն ու քայլելով դժվարին ճանապարհով: Այդպես ասաց նաև Ինքը՝ Քրիստոս.  «Եթե մեկը կամենում է հետևել ինձ, թող ուրանա իր անձը, վերցնի իր խաչը և գա իմ հետևից» (Մատթ. 16:24): 

Ընդունենք, որ մեր ճանապարհը հարթ չի լինելու, և խոնարհությամբ քայլենք այդ ուղով՝ ոչ որպես զրկանք, այլ որպես առաքելություն: Լինենք սրբերի սխրանքին արժանի մեր կյանքով ու գործունեությամբ: Անդադար աղոթենք, որ կարողանանք երբևէ դառնալ Աստծո որդիներն ու ժառանգները:

qahana.am

Ադրբեջանի իշխանությունները աչք են տնկել Մեղրիի, Գորիսի, Ղափանի ու Սիսիանի վրա։

Նախագահի ու բարձրաստիճան այլ պաշտոնյաների մակարդակով այդ քաղաքները հռչակում են ադրբեջանական, հսկայական փողեր ծախսում քարոզչության վրա, ամբողջ հայկականը ներկայացնում՝ որպես ադրբեջանական։ Սա նորություն չէ, բայց եթե առաջ կարելի էր անգամ աչք փակել այս ամենի վրա, հիմա չի կարելի։

Մեր դիմաց կանգնած է մի թշնամի, որը տեսել է մեր նահանջը, վախը ու հիմա փորձում է առաջանալ։

Սեփական ժողովրդին ոչ թե Խոսրով-բեկ Սուլթանովի ժառանգներով, այլ «նախկիններով» վախեցնողներին այս ամենը մեծ հաշվով չի հետաքրքրում, բայց դա չի նշանակում, որ խոսրով-բեկ սուլթանովները վաղը ներկա ու նախկին են հարցնելու։

Իրանագետ Արտյոմ Տոնոյան

Սյունիքի հանդեպ Ադրբեջանի հավակնությունների ու ոտնձգությունների խորքում ընկած հիմնական պատճառը ոչ միայն և ոչ այնքան Հայաստանի վերջնական կազմալուծումն է, որքան Նախիջևանի հետագա կարգավիճակի և այդ տարածքը Ադրբեջանի վերահսկողության տակ պահելու հարցը։

Իլհամ Ալիևը չունի որևէ երաշխիք, որ վաղը Նախիջևանում չի կրկնվելու այն, ինչ տեղի ունեցավ 1991-1993թթ. իր հոր ղեկավարման տարիներին, երբ Նախիջևանը դե ֆակտո ամբողջությամբ դուրս էր եկել Ադրբեջանի վերահսկողությունից և դարձել անկախ պետություն։

Այդ սցենարի կրկնության հարցը այնքան նուրբ է ու Ադրբեջանի համար այնքան վտանգավոր, որ Իլհամ Ալիևը չհամարձակվեց թոշակի ուղարկել Վասիֆ Թալիբովին այն դեպքում, երբ 2 տարի առաջ բուն Ադրբեջանում ազատվեց այսպես կոչված բոլոր «հինգվարդիականներից»։

Դժվար չէ կռահել, թե ինչպես էր արձագանքելու Վասիֆ Թալիբովը, եթե Ալիևը որոշեր նրան էլ արժանացնել Ռամիզ Մեհդիևի ու մնացածների ճակատագրին։

Իրանագետ Արտյոմ Տոնոյան

Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի քարտուղար Արմեն Սմբատյանը ֆեյսբուքի իր էջում հրապարակել է hուլիսի 20-ին, ժամը 18:00-ի դրությամբ ԱԺ 2021 թվականի հունիսի 20-ին կայացած ընտրություններում ընտրական ցուցակներում ընդգրկված և ինքնաբացարկ հայտնած թեկնածուների ցանկը՝

ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ ՊԱՅՄԱՆԱԳԻՐ ԿՈՒՍԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ՝
1․ Լիլիթ Մակունց

2․Սուրեն Պապիկյան

3․Արայիկ Հարությունյան

4․Նիկոլ Փաշինյան

5․Անահիտ Ավանեսյան

6․Ռոմանոս Պետրոսյան

7․Հովհաննես Հարությունյան

8․Հակոբ Սիմիդյան

9․Գնել Սանոսյան

10․Համբարձում Մաթևոսյան

11․Դիանա Գասպարյան

12․Դավիթ Գևորգյան

13․Նարեկ Մկրտչյան

14․Արամ Խաչատրյան

15․Արարատ Միրզոյան

16․Արմեն Փամբուխչյան

ՀԱՅԱՍՏԱՆ ԴԱՇԻՆՔ՝

1․Ռոբերտ Քոչարյան

2․Մարիաննա Եփրեմյան

Ադրբեջանի նախագահը Մոսկվայում անդրադարձել է մի հարցի, որ բարձրացրել էր Փաշինյանը` եվրոպացի պաշտոնյայի հետ հանդիպման ժամանակ: Փաշինյանը հայտարարել էր, թե Բաքուն ետ է կանգնում նոյեմբերի 9-ի հայտարարությամբ ստանձնած պարտավորություններից ու հրաժարվում է Հայաստանին միջանցք տրամադրել դեպի Վրաստան ու Ռուսաստան` երկաթուղու գործարկման համար:

Իլհամ Ալիևը, փաստացի, չի հերքել` առաջ քաշելով Բաքվից նոր նախապայմանը` տարածաշրջանում բոլոր ճանապարհները և հաղորդակցության ուղիները պետք է բացվեն միաժամանակ: Ավելին, Ալիևը հավաստիացրել է, թե Ադրբեջանի այս մոտեցումը պաշտպանում են նաև Իրանը, Ռուսաստանն ու Թուրքիան:

«Մենք սպասում ենք Հայաստանի արձագանքին», - ասել է նա, հավելելով, թե ակնկալում են, որ Եվրամիությունը դրական դեր կխաղա այս գործընթացում: «Դա հնարավորություն կտա Ադրբեջանին Հայաստանի տարածքով մուտք ունենալ դեպի Նախիջևան, Հայաստանին էլ` երկաթուղային կապ հաստատել Ռուսաստանի և Իրանի հետ: Տարածաշրջանի չորս պետությունները` Ադրբեջանը, Իրանը, Ռուսաստանն ու Թուրքիան աջակցում են այս մոտեցմանը:

Ըստ այդմ, մենք այժմ պետք է դրական պատասխան ստանանք Հայաստանից, և այդ արձագանքը պետք է ամբողջական և հստակ լինի: Բոլոր ճանապարհները պետք է բացվեն միաժամանակ, և այս հարցում խտրականություն չպետք է լինի: Դրանից հետո, իհարկե, կանխատեսելիությունը, կայունությունն ու անվտանգությունը այս տարածաշրջանում կդառնան իրականություն»:

ԱԺ պատգամավոր դարձած 18 անձ ինքնաբացարկ է ներկայացրել․ 6-ը՝ ՔՊ-ից, 2-ը՝ «Հայաստան» դաշինքից։ ՔՊ-ից՝ ապագա կառավարության անդամներն են․ փոխվարչապետ Սուրեն Պապիկյան, կառավարության աշխատակազմի ղեկավար Արայիկ Հարությունյան, վարչապետ Նիկոլ Փաշինյան, առողջապահության նախարար Անահիտ Ավանեսյան, սոցապնախարար Նարեկ Մկրտչյան, տարածքային կառավարման նախարարի թեկնածու Ռոմանոս Պետրոսյան, մարզպետներ՝ Գնել Սանոսյան, Համբարձում Մաթեւոսյան, Հովհաննես Հարությունյան, Դավիթ Գեւորգյան, Արամ Խաչատրյան, Էջմիածնի քաղաքապետ Դիանա Գասպարյան, ԱԻ փոխնախարար Արմեն Փամբուխչյան։ Արարատ Միրզոյան, որը, հավանաբար, ԱԳ նախարար կդառնա, իսկ Լիլիթ Մակունցը՝ ԱՄՆ-ում դեսպան։

ԼՐԱՀՈՍ