Այս ամենը կարճ է տևելու, քանի որ կտրուկ փոփոխությանը շուկան աստիճանաբար սովորելու է․ տնտեսագետ

Այս ամենը կարճ է տևելու, քանի որ կտրուկ փոփոխությանը շուկան աստիճանաբար սովորելու է․ տնտեսագետ

Դոլարի արժույթի անկումն անկանխատեսելի է, չեմ կարող ասել, թե այն դեռ որքան կնվազի, սակայն նշեմ՝ գործընթացը երկար չի շարունակվի, քանի որ դրա վրա ազդող գործոնները կարճաժամկետ են և ոչ ֆունդամենտալ:

Այս մասին «Հայկական ժամանակի» հետ զրույցում անդրադառնալով դոլարի արժույթի անկմանը՝ ասում է տնտեսագետ Արմեն Քթոյանը՝ ընդգծելով՝ պատճառները մի քանիսն են:

Նշենք, որ այսօրվա դրությամբ բանկերում դոլարի առքը միջինում 418 դրամ է, վաճառքը՝ 427 դրամ։ Կենտրոնական բանկի տվյալներով՝ հունիսի 9-ին դոլարի միջին փոխարժեքը կազմել է 419.69 դրամ: Նկատենք, որ դեռևս մեկ ամիս առաջ այն 470 դրամի սահմաններում էր։

Տնտեսագետի խոսքով՝ ամենից մեծ ազդեցությունը արտարժույթային մեծ ներհոսքն է:

«Եթե նայենք Կենտրոնական բանկի պաշտոնական թվերը, ֆիզիկական անձանց կողմից Ռուսաստանի Դաշնությունից Հայաստան փոխանցումներն արտառոց մակարդակի են հասնում: Մարտին փոխանցումները գերազանցել են 100 միլիոն դոլարը, նախորդ տարիներին եղել է 70-80 միլիոն դոլար: Ապրիլին գերազանցել է 200 միլիոն դոլարը: Փետրվար-մարտ-ապրիլ ամիսներից ֆիզիկական անձանց կողմից ՌԴ-ից 430 միլիոն դոլարի փոխանցում է եղել Հայաստան, անցած տարի նույն ամիսներին մոտ 170 միլիոն էր կազմում: Շուկայում ավելանում է արտարժույթի քանակը, ինչը որոշակի ճնշումներ է ունենում փոխարժեքի վրա»,- նկատում է զրուցակիցը:

Քթոյանը վստահեցնում է՝ այս ամենը կարճ է տևելու, քանի որ կտրուկ փոփոխությանը շուկան աստիճանաբար սովորելու է:

«Շուկայում հայտնվում է էժան արտարժույթ, և ֆիզիկական անձինք, որոնք գործ չունեն արտարժույթի հետ, նախընտրում են դրամը փոխել արտարժույթով՝ ապագայում շահույթ ստանալու նպատակով: Սա նույնպես իր ազդեցությունն ունենալու է: Բացի այդ, որքան էլ դիտարկենք ռուս-ուկրաինական հակամարտության երկարատևությունը և ենթադրենք, թե այն կարող է դեռ 6 ամիս էլ շարունակվել, դեռ չի նշանակում, թե նույն ժամանակահատվածով արտարժույթը կշարունակի մնալ Հայաստանում: Քանի որ ՌԴ քաղաքացիները նոր են տեղափոխվել Հայաստան, սկզբնական շրջանում նրանց ծախսերը մեծ են, հետո դրանք ընթացիկ են լինելու և նվազելու են: Բացի այդ, հակամարտության երկարաձգման դեպքում որոշ այցելուներ կքննարկեն այլ երկիր տեղափոխվելու հարցը, քանի որ մի հատվածի համար մեր երկիրը կարճաժամկետ լուծում է, երկարաժամկետ լուծում կարող է լինել որևէ ծովափնյա երկիր. իրենց ինչ պետք է, այլ երկրներում էլ կա, որպես բոնուս՝ նաև ծովը»,- ասում է տնտեսագետը:

Վերջինս նշում է՝ անորոշություններով պայմանավորված՝ որոշ տնտեսավարողներ ներմուծում չեն իրականացնում, ինչը բերում է նրան, որ արտարժույթի պահանջարկն այն մակարդակի չէ, որը կարող էր լիներ:

«Դոլարի փոխարժեքի նվազումը ամենից շատ ազդում է արտահանման վրա: Խնդիրների են բախվում նաև այն մարդիկ, ովքեր եկամուտ են ստանում արտարժույթով: Բայց նաև կա դրական ազդեցություն. պետությունը 2023-2024 թվականների արտաքին պարտքի սպասարկման և մարման գծով 800 միլիոնից մինչև 1,2 միլիարդի վճարումներ պետք է կատարի արտարժույթով: Դրամի արժևորումը բերում է նրան, որ այդ մարումների ծանրությունը որոշակիորեն թեթևանալու է: Մեկ բան է 1 միլիարդը վճարել 500 դոլարով, մեկ այլ բան՝ 450 դոլարով: Ստացվում է՝ ծախսը այս դեպքում պակասում է»,- կարծում է Քթոյանը:

Անդրադառնալով դոլարի արժույթի նվազման և ՀՀ-ում գնաճի կապին՝ տնտեսագետը նշում է՝ գնաճը Հայաստանում ներմուծվող բնույթ ունի. «Համաշխարհային շուկաներում գրանցվում է գների բարձր մակարդակ, համապատասխան ապրանքները ներմուծելով՝ մենք տեսնում ենք նաև գնաճ: Արժևորված դրամի պարագայում հնարավորություն է ընձեռվում որոշակի չափով գնաճի ազդեցությունը նվազեցնել»:

Գնաճի զսպման և տնտեսության խթանման հարցում էլ, Քթոյանի խոսքով, ճիշտը հավասարակշռության հաստատումն է:

«Երկուսն էլ ծախսեր են ենթադրում: Բարձր գնաճը խնդրահարույց է, բայց գնաճի զսպումն էլ տնտեսական ակտիվությունն է զսպում: Գնաճի համար սահմանվում է ուղենիշային մակարդակ, որը համարվում է կոմպրոմիսային: Դա Կենտրոնական բանկի խնդիրն է, սակայն հիմա գնաճը ուղենիշային մակարդակից բարձր է, հավասարակշռություն հնարավոր չէ պահել, բայց եռամյա ժամանակաշրջանում հնարավոր է գնաճը վերադարձնել միջակայք, հավելյալ զսպումները գնաճի կարող են խաթարել տնտեսական ակտիվությունը»,- կարծում է զրուցակիցը:

 

Rate this item
(0 votes)

Լրահոս

© 2022 Lur24.com All Rights Reserved