Իրանն ակտիվանում է Հարավային Կովկասում. պահպանողական թևը ներկայացնող նոր նախագահը հատուկ դեր է հատկացնելու Հայաստանին

Իրանն ակտիվանում է Հարավային Կովկասում. պահպանողական թևը ներկայացնող նոր նախագահը հատուկ դեր է հատկացնելու Հայաստանին

Իրանի քաղաքականությունը Հարավային Կովկասում ակտիվանում է պահպանողական թեւը ներկայացնող նոր նախագահ Էբրահիմ Ռաիսիի օրոք, եւ հատուկ դեր է հատկացվում Հայաստանին: Այս մասին NEWS.am-ի հետ հարցազրույցում ասել է իրանագետ Վարդան Ոսկանյանը:

Իրանի ներքաղաքական, ինչպես նաեւ արտաքին քաղաքական կուրսը, որոշում է երկրի գերագույն հոգեւոր առաջնորդ Ալի Խամենեին, սակայն իրանական քաղաքական համակարգն ունի շատ կարեւոր առանձնահատկություն՝ ռեֆորմիստների եւ պահպանողականների առճակատում:

Ոսկանյանը պարզաբանել է, որ պահպանողական Էբրահիմ Ռաիսիի օրոք Իրանի արտաքին քաղաքականությունն Արեւմուտքի նկատմամբ կարող է ավելի կոշտ դառնալ, չնայած կտրուկ շրջադարձեր չեն լինի: Սա վերաբերում է նաեւ Հարավային Կովկասում տարվող քաղաքականությանը:

«Երկրի նախկին կառավարությունը՝ նախագահ Հասան Ռոհանիի գլխավորությամբ, պահպանողականների կողմից բավականին կոշտ քննադատությանն է արժանացել հատկապես 44-օրյա պատերազմից հետո՝ չկարողանալու համար կառավարել պատերազմից բխող ռիսկերը, ինչը չի կարող գոհացնել Իրանին:

Այս առումով, Թեհրանի քաղաքականությունը Հարավային Կովկասի նկատմամբ ավելի ակտիվ է լինելու, քան դա Ռոհանիի նախագահության տարիներին էր:

Ակնհայտ է, որ իրանական կողմը շահագրգռված է ակտիվացնելու բոլոր այն նախագծերը, որոնք ունեն ոչ միայն տնտեսական, այլ նաեւ աշխարհաքաղաքական նշանակություն: Սա առաջին հերթին վերաբերում է Պարսից ծոցի եւ Սեւ ծովի միջեւ տրանսպորտային հաղորդակցությանը: Այս ծրագրում իրանցիները հատուկ դեր են հատկացնում Հայաստանին՝ հաշվի առնելով Հարավային Կովկասում առաջացած բոլոր նոր ռիսկերը եւ հնարավորությունները: Այս ուղղությամբ ակտիվանում է իրանական քաղաքականությունը: Իրանցիները կարծում են, որ երկարաժամկետ հեռանկարում Հարավային Կովկասում Թուրքիայի փաստացի ներկայությունը սահմանափակում է հյուսիսային ուղղությամբ Իրանի աշխարհառազմավարական մանեւրի հնարավորությունները` ներառյալ Սեւ ծովը: Թուրքմանչայի 1828 թվականի պայմանագրից հետո Հարավային Կովկասի տարածքը անցավ Ռուսաստանի կայսրության վերահսկողության տակ, եւ Թուրքիան այս տարածքում այլեւս անելիք չունի: Իրանում իրենց քաղաքական ելույթներում այս մասին չեն բարձրաձայնում, սակայն սա շատ կարեւոր պահ է, ինչի մասին նշում են իրանական վերլուծական շրջանակներում:

Երբ Իրանը ղեկավարում են պահպանողականները, ավելի շատ հնարավորություններ են ստեղծվում հայ-իրանական համագործակցությունն ամրապնդելու համար, սակայն դրանք միայն հնարավորություններ են, եւ դրանցից դեռ պետք է կարողանալ օգտվել: Հարցը ոչ միայն Իրանի կառավարության արտաքին քաղաքական կուրսի մեջ է, այլ նաեւ, թե ինչ գործողություններ են ձեռնարկվելու Հայաստանի եւ Արցախի կողմից: Ակնհայտ է, որ կա համագործակցության եռակողմ ձեւաչափի ստեղծման առումով շատ կարեւոր օրակարգ ձեւակերպելու հնարավորություն՝ Հայաստան, Իրան եւ Ռուսաստան: Այս առումով, Երեւանը պետք է ամրապնդի իր քաղաքական դիրքերը ոչ թե օգտագործելով Իրանի եւ Ռուսաստանի միջեւ շահերի հնարավոր հակասությունները, այլ համադրելով այդ շահերը», - ընդգծել է նա:

Ըստ փորձագետի՝ իրանական վերլուծական շրջանակները շատ բացասական են գնահատում այսպես կոչված «Շուշիի հռչակագիրը» (որը ստորագրել են Ալիեւը եւ Էրդողանը), մասնավորապես նրանց անհանգստացնում են «Զանգեզուրի միջանցքի» մասին հայտարարությունները: Սա ուղղակիորեն հակասում է իրանական շահերին, եւ Թեհրանը ամեն կերպ խոչընդոտելու է այդ «ծրագրին»:

«Իրանում հասկանում են, որ չնայած Թուրքիայի եւ Արեւմուտքի միջեւ որոշ հակասություններին, Անկարան շարունակում է ՆԱՏՕ-ի անդամ հանդիսանալ: Այս իմաստով, Թուրքիայի հնարավոր ներկայությունը Արցախում, ինչպես նաեւ Ադրբեջանի տարածքում, հեռուն գնացող նպատակներ ունի Հարավային Կովկասում ՆԱՏՕ-ի ներկայության առումով: Ուստի, իրանական կողմը գործելու է առաջին հերթին իր շահերից ելնելով: Եվ եթե հաշվի առնենք Հայաստանի եւ Ռուսաստանի շահերը, որոնք համընկնում են Իրանի շահերի հետ, ապա շատ լավ հնարավորություն կա եռակողմ համագործակցության արդյունավետ ձեւաչափ ձեւավորելու համար:

Սա շատ կարեւոր ազդանշան է լինելու: Հայաստանն ու Իրանը «անաղմուկ» աշխատանքի շատ դրական փորձ ունեն, ուստի այնքան էլ կարեւոր չէ՝ այս ամենը ամրագրվելու է փաստաթղթում, թե ոչ: Գլխավորն այն է, որ լինի համագործակցություն, որով Թեհրանը նույնպես հետաքրքրված կլինի:

Եթե ​​Թուրքիան առարկայական մտադրություններ ունի Ադրբեջանում ռազմաբազա հիմնելու հարցում, ապա այդտեղ Իրանի դիրքորոշումը բավականին կոշտ է լինելու: Գործընթացները ցույց են տալիս, որ հենց դրան է տանում Անկարան: Վարանդայի (Ֆիզուլի) շրջանում, այսպես կոչված, միջազգային օդանավակայանի վերակառուցումը թուրքական բազա հիմնելու՝ հեռուն գնացող նպատակ ունի: Հաշվի առնելով այն փաստը, որ Թուրքիան ՆԱՏՕ-ի անդամ է, Հյուսիսատլանտյան դաշինքի այս օդանավակայանը կարող է օգտագործվել ինչպես Իրանի, այնպես էլ Ռուսաստանի դեմ», - ընդգծել է փորձագետը:

Փաշինյանին բարևելուց հետո Տիգրան Ավինյանը մաքրում է ձեռքը

Փաշինյանին բարևելուց հետո Տիգրան Ավինյանը մաքրում է ձեռքը

Համազգեստով ու քաղաքացիական հագուստով ոստիկանները ծեծում են իրար

Համազգեստով ու քաղաքացիական հագուստով ոստիկանները ծեծում են իրար

Ստեղծել քննիչ հանձնաժողով և պարզել՝ ինչպես եղավ, որ պատերազմ սկսեց և, որ մենք ուղղակի ջախջախվեցինք

Ստեղծել քննիչ հանձնաժողով և պարզել՝ ինչպես եղավ, որ պատերազմ սկսեց և, որ մենք ուղղակի ջախջախվեցինք

ԱԱԾ-ն ինձ դիմել ու առաջարկել է․․ Միրզոյանն ստորագրել է Մինասյանի հրապարակած հայտնի՝ ԱԱԾ փաստաթուղթը

ԱԱԾ-ն ինձ դիմել ու առաջարկել է․․ Միրզոյանն ստորագրել է Մինասյանի հրապարակած հայտնի՝ ԱԱԾ փաստաթուղթը

Ինքը պիտի գնա, իրան տարել ա արդեն, իրա հոգեկանը չի դիմանում․ Պապիկյանի սկանդալային զրույցը

Ինքը պիտի գնա, իրան տարել ա արդեն, իրա հոգեկանը չի դիմանում․ Պապիկյանի սկանդալային զրույցը

Վատ կանխագուշակումներ եմ անում, բայց այդպես է լինելու․ Սերժ Սարգսյան

Վատ կանխագուշակումներ եմ անում, բայց այդպես է լինելու․ Սերժ Սարգսյան

Մի կտոր ինքը ձեռով կերավ, մի կտոր Աննային ուտացրեց, մի բաժակ էլ վերջում հաջողացրեց

Մի կտոր ինքը ձեռով կերավ, մի կտոր Աննային ուտացրեց, մի բաժակ էլ վերջում հաջողացրեց

Rate this item
(0 votes)

ԼՐԱՀՈՍ